Szczepienia psa to nie tylko wymóg prawny, ale również nieodłączny element jego prozdrowotnej rutyny. Poznając aktualne wytyczne lekarzy weterynarii w tym zakresie, opiekun może dowiedzieć się, jak skutecznie chronić psa przed groźnymi chorobami oraz pasożytami (bez nadmiernego obciążania jego organizmu).
autor: lekarz weterynarii Hanna Domańska
Medycyna weterynaryjna stale ewoluuje, a wraz z tym postępem zmieniają się niektóre wytyczne dotyczące ochrony zdrowia naszych czworonożnych przyjaciół. Jeszcze do niedawna utartym schematem pozostawało coroczne podawanie kompletu szczepionek każdemu psu, bez względu na jego wiek, stan zdrowia czy tryb życia. Dziś sytuacja ma się nieco inaczej. Międzynarodowe wytyczne (w tym rekomendacje Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt - WSAVA) oraz aktualne przepisy prawne kładą nacisk na profilaktykę personalizowaną. Co to oznacza w praktyce? Proste założenie, należy szczepić tak często, jak to konieczne, ale tak rzadko, jak to możliwe. By odnaleźć się w aktualnych założeniach - warto zapoznać się z aktualnym kalendarzem oraz obowiązkową profilaktyką dla psów. Co jest obowiązkiem wynikającym z przepisów, a co powszechnie zalecanym standardem?
Obowiązkowe szczepienia psów - co mówi prawo?
W Polsce jedynym prawnie obowiązkowym szczepieniem psów pozostaje to przeciwko wściekliźnie. Każdy właściciel psa ma więc ustawowy obowiązek zaszczepić pupila w ciągu 30 dni od ukończenia przez niego 3. miesiąca życia, a następnie powtarzać zabieg nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
Za niedopełnienie obowiązku szczepienia psa przeciwko wściekliźnie grozi kara grzywny, dlatego warto dbać o aktualne zaświadczenie od lekarza weterynarii i odpowiedni wpis w paszporcie. Wszystkie pozostałe szczepienia u psów zaliczają się do szczepień dobrowolnych. Tego rodzaju szczepienia dzielą się na dwie grupy:
- Zasadnicze (podstawowe) - chroniące przed występującymi powszechnie chorobami groźnymi dla życia.
- Dodatkowe (uzupełniające) - zalecane zwierzętom narażonym na konkretne czynniki ryzyka (na przykład psy przebywające w dużych skupiskach).
Szczepienia psa - aktualny kalendarz
Nie jest tajemnicą, że budowanie długofalowej odporności u psa rozpoczyna się już w wieku szczenięcym - kiedy spada poziom przeciwciał matczynych (przekazanych z mlekiem matki), a młody organizm musi zacząć produkować własną barierę ochronną. O jakich szczepieniach psiaków warto pamiętać?
- 6-8. tydzień życia - pierwsze szczepienie (najczęściej na nosówkę i parwowirozę).
- 9-11. tydzień życia - drugie szczepienie (na nosówkę, parwowirozę, chorobę Rubartha + opcjonalnie leptospirozę/parainfluenzę).
- 12-16. tydzień życia - trzecie szczepienie, które kończy serię szczenięcą. Zgodnie z wytycznymi WSAVA, ostatnia dawka z cyklu podstawowego powinna być podana po 16. tygodniu życia (tak, aby mieć pewność, że przeciwciała matczyne nie zneutralizowały szczepionki).
- Po ukończeniu 3. miesiąca życia (w ciągu 30 dni) - obowiązkowe szczepienie przeciwko wściekliźnie.
Szczepienia zasadnicze u psów
Do grupy szczepień zasadniczych u psów zaliczamy ochronę przed trzema groźnymi chorobami wirusowymi:
- Nosówką - ciężką chorobą ogólnoustrojową, atakującą układ oddechowy, pokarmowy i nerwowy.
- Parwowirozą - niezwykle zakaźną i groźną dla szczeniąt, mającą bardzo wysoką śmiertelność szczególnie do 6. miesiąca życia.
- Zakaźnym zapaleniem wątroby (choroba Rubartha) - wywoływanym przez adenowirus typu 1, atakującą wątrobę, nerki oraz naczynia krwionośne.
Szczepienia dodatkowe u psów
Szczepienia uzupełniające są zalecane psom w zależności od ich trybu życia. Należą do nich szczepienia na choroby takie jak:
- Leptospirozę - bakteryjną chorobę, przenoszoną między innymi przez gryzonie i obecną w zbiornikach wodnych, niebezpieczną również dla ludzi.
- Kaszel kennelowy - wysoce zakaźne zapalenie górnych dróg oddechowych, na które narażone są psy kontaktujące się z innymi osobnikami (na wybiegach, wystawach czy w hotelach dla zwierząt).
- Boreliozę – chorobę zakaźną, wywoływaną przez bakterie krętki Borrelia. Szczepienie na nią jest zwykle rozważane u psów spędzających czas w gęstych lasach i rejonach o wysokiej aktywności kleszczy.
Jakie dawki przypominające szczepień stosuje się u psów dorosłych?
Po ukończeniu 1. roku życia (lub 12 miesięcy od ostatniego szczepienia szczenięcego) podaje się dawkę przypominającą chorób zakaźnych. Współczesne standardy weterynaryjne wskazują, że szczepienia zasadnicze (na nosówkę, parwowirozę, choroba Rubartha) u dorosłych psów po podaniu dawki przypominającej nie muszą być powtarzane co roku - zazwyczaj wystarczy podawanie ich co 3 lata. Szczepienia dodatkowe (takie jak leptospiroza czy kaszel kennelowy) wymagają natomiast corocznego odnawiania ze względu na krótszy czas utrzymywania się odporności. Jeśli chodzi o wściekliznę, szczepienie pozostaje obowiązkowe niezmiennie co 12 miesięcy (ze względu na polski wymóg ustawowy).
Szczepienie psa - podsumowanie
Świadoma profilaktyka oraz mądrze ułożony kalendarz szczepień psa to dziś fundament długiego i bezpiecznego życia czworonoga. Harmonogram ten nie jest jednak stałą regułą - doświadczony lekarz weterynarii dostosowuje go indywidualnie (do wieku, kondycji, stylu życia oraz rzeczywistego zagrożenia epidemiologicznego w otoczeniu zwierzaka). Dzięki systematycznym kontrolom i dbaniu o odporność psa - opiekun zyskuje spokój i pewność, że jego czworonożny kompan otrzyma dokładnie taką opiekę, jakiej potrzebuje, odwdzięczając się latami spędzonymi w zdrowiu i świetnym samopoczuciu.
FAQ
Czy pies musi być zaszczepiony na wściekliznę?
Tak, w Polsce szczepienie psa przeciwko wściekliźnie jest prawnie obowiązkowe dla każdego osobnika powyżej 3. miesiąca życia. Opiekun ma obowiązek zaszczepić pupila w ciągu 30 dni od ukończenia tego wieku - a następnie powtarzać zabieg nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
Jakie szczepienia musi mieć pies?
W Polsce jedynym prawnie obowiązkowym szczepieniem dla psa jest szczepienie przeciwko wściekliźnie. Pierwsze szczepienie opiekun musi wykonać w ciągu 30 dni od ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie regularnie powtarzać je co 12 miesięcy. Brak aktualnego wpisu w zaświadczeniu lub paszporcie grozi mandatem karnym.
Ile kosztują podstawowe szczepienia psa?
Prawnie obowiązkowe szczepienie przeciwko wściekliźnie to zazwyczaj koszt w granicach 50-100 zł. Z kolei za pojedynczą szczepionkę na choroby zakaźne (na przykład nosówkę czy parwowirozę) opiekun zapłaci zwykle od 90 do 160 zł.